Thiết kế rập là gì? Học thiết kế rập ở đâu? Những điều cần biết về nghề thiết kế rập
Thiết kế rập là gì?
Thiết kế rập (Pattern Making) là quá trình xây dựng các chi tiết rập (Pattern) từ bản thiết kế thời trang hoặc mẫu sản phẩm để tạo thành bộ khuôn chuẩn phục vụ cắt may.
Có thể hiểu đơn giản, rập chính là "bản vẽ kỹ thuật" của một sản phẩm may mặc. Tất cả các chi tiết như thân trước, thân sau, tay áo, cổ áo, túi, nẹp... đều được thiết kế trên rập trước khi đưa vào cắt vải và may thành sản phẩm.
Một mẫu quần áo đẹp không chỉ phụ thuộc vào thiết kế mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của bộ rập. Một bộ rập chính xác sẽ giúp sản phẩm vừa vặn với cơ thể, dễ may, tiết kiệm nguyên liệu và đảm bảo chất lượng sản xuất hàng loạt.
Ngày nay, hầu hết các doanh nghiệp may mặc đều thiết kế rập trên máy tính bằng các phần mềm CAD như Gerber AccuMark, Lectra, Optitex, StyleCAD... thay vì làm rập giấy như trước đây.
Rập là gì?
Rập (Pattern) là tập hợp các chi tiết được xây dựng theo kích thước và hình dạng chính xác của sản phẩm may mặc.
Ví dụ một chiếc áo sơ mi sẽ bao gồm:
-
Thân trước
-
Thân sau
-
Tay áo
-
Cổ áo
-
Chân cổ
-
Nẹp áo
-
Cổ tay
-
Túi ngực (nếu có)
Mỗi chi tiết đều có kích thước, đường may, điểm bấm, ký hiệu và thông tin kỹ thuật riêng để phục vụ sản xuất.
Rập chính là nền tảng của toàn bộ quá trình sản xuất may mặc.
Thiết kế rập gồm những công việc gì?
Một Pattern Maker (Nhân viên thiết kế rập) thường thực hiện các công việc sau:
-
Phân tích mẫu thiết kế.
-
Thiết kế rập theo thông số kỹ thuật.
-
Chỉnh sửa rập theo yêu cầu.
-
Kiểm tra khả năng may của sản phẩm.
-
Nhảy cỡ (Pattern Grading).
-
Giác sơ đồ (Marker Making).
-
Kiểm tra định mức nguyên phụ liệu.
-
Phối hợp với bộ phận may mẫu và sản xuất.
Ở các doanh nghiệp lớn, người làm rập còn tham gia phát triển sản phẩm mới (Product Development) và tối ưu quy trình sản xuất.
.png)
Các phương pháp thiết kế rập
Thiết kế rập thủ công
Đây là phương pháp truyền thống sử dụng:
-
Giấy Kraft
-
Thước cong
-
Thước vuông
-
Thước dây
-
Bút chì
Ưu điểm:
-
Dễ học.
-
Không cần máy tính.
Nhược điểm:
-
Chậm.
-
Khó chỉnh sửa.
-
Khó lưu trữ.
-
Khó nhảy cỡ.
-
Không phù hợp sản xuất hiện đại.
Thiết kế rập trên máy tính (CAD)
Đây là phương pháp đang được sử dụng phổ biến tại các doanh nghiệp may mặc.
Các phần mềm thường dùng:
-
Gerber AccuMark
-
Lectra Modaris
-
Optitex
-
StyleCAD
-
Gemini CAD
-
TUKAcad
-
PAD System
Ưu điểm:
-
Thiết kế nhanh.
-
Độ chính xác cao.
-
Chỉnh sửa dễ dàng.
-
Nhảy cỡ tự động.
-
Giác sơ đồ tối ưu.
-
Lưu trữ dữ liệu khoa học.
-
Kết nối máy cắt tự động.
Đây cũng là kỹ năng mà hầu hết doanh nghiệp tuyển dụng hiện nay yêu cầu.
Thiết kế rập khác gì với thiết kế thời trang? Đây là câu hỏi rất nhiều người mới học thường nhầm lẫn.
Thiết kế thời trang (Fashion Design) tập trung vào:
-
Ý tưởng
-
Kiểu dáng
-
Màu sắc
-
Xu hướng
-
Bộ sưu tập
Trong khi đó Thiết kế rập (Pattern Making) tập trung vào:
-
Biến ý tưởng thành sản phẩm thật.
-
Tính toán kích thước.
-
Xây dựng kết cấu sản phẩm.
-
Đảm bảo sản phẩm vừa vặn.
-
Phục vụ sản xuất hàng loạt.
Có thể nói: Nhà thiết kế tạo ra ý tưởng, còn người thiết kế rập biến ý tưởng đó thành sản phẩm thực tế.
Nhảy cỡ là gì?
Nhảy cỡ (Pattern Grading) là quá trình phát triển nhiều size từ một bộ rập gốc.
Ví dụ:
-
Size S
-
Size M
-
Size L
-
Size XL
-
Size XXL
Việc nhảy cỡ phải đảm bảo:
-
Đúng tỷ lệ cơ thể.
-
Giữ nguyên form dáng.
-
Phù hợp tiêu chuẩn size của doanh nghiệp.
Hiện nay việc nhảy cỡ được thực hiện chủ yếu bằng phần mềm CAD.
Giác sơ đồ là gì?
Giác sơ đồ (Marker Making) là quá trình sắp xếp các chi tiết rập lên khổ vải nhằm:
-
Tiết kiệm nguyên liệu.
-
Giảm hao phí.
-
Tăng hiệu quả sản xuất.
-
Tính định mức tiêu hao vải.
Một sơ đồ giác tốt có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng tỷ đồng mỗi năm đối với các đơn hàng lớn.
Học thiết kế rập cần học những gì?
Một lộ trình học đầy đủ thường bao gồm:
Giai đoạn 1
-
Kiến thức về cấu tạo cơ thể.
-
Thông số may mặc.
-
Đọc bản vẽ kỹ thuật.
-
Ký hiệu ngành may.
Giai đoạn 2
-
Thiết kế rập cơ bản.
-
Áo.
-
Quần.
-
Váy.
-
Đầm.
Giai đoạn 3
-
Thiết kế rập nâng cao.
-
Jacket.
-
Vest.
-
Áo khoác.
-
Quần jeans.
-
Thời trang trẻ em.
Giai đoạn 4
-
Thiết kế rập trên máy tính.
-
Gerber AccuMark.
-
StyleCAD.
-
Optitex.
-
Lectra.
Giai đoạn 5
-
Nhảy cỡ.
-
Giác sơ đồ.
-
Quản lý dữ liệu.
-
Quy trình sản xuất doanh nghiệp.
Giai đoạn 6
-
Mô phỏng 3D.
-
CLO3D.
-
Style3D.
-
Virtual Sample.
-
Digital Fashion.
Học thiết kế rập mất bao lâu?
Thời gian học phụ thuộc vào mục tiêu của mỗi người.
-
Cơ bản: khoảng 2 – 3 tháng.
-
Thành thạo thiết kế rập và phần mềm CAD: khoảng 6 – 12 tháng.
-
Đạt trình độ làm việc độc lập tại doanh nghiệp: khoảng 1 – 2 năm, kết hợp giữa học tập và thực hành thực tế.
Quan trọng hơn thời gian là số lượng sản phẩm đã thực hành và khả năng xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình làm việc.
Học thiết kế rập ở đâu?
Khi lựa chọn nơi học, bạn nên ưu tiên những đơn vị đào tạo đáp ứng các tiêu chí sau:
-
Giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm làm việc thực tế tại doanh nghiệp may mặc.
-
Chương trình học bám sát quy trình sản xuất.
-
Được thực hành trên các phần mềm CAD phổ biến như Gerber AccuMark, StyleCAD, Optitex hoặc CLO3D.
-
Có hệ thống bài giảng, tài liệu và bài tập rõ ràng.
-
Được hỗ trợ trong quá trình học và sau khi hoàn thành khóa học.
-
Có cộng đồng học viên để trao đổi kinh nghiệm và giải đáp các vướng mắc trong công việc.
Việc học với người có kinh nghiệm thực tế sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian làm quen với nghề và dễ dàng thích nghi với môi trường làm việc tại doanh nghiệp.
Cơ hội nghề nghiệp sau khi học thiết kế rập
Người học thiết kế rập có thể làm việc tại:
-
Công ty may mặc.
-
Thương hiệu thời trang.
-
Doanh nghiệp xuất khẩu.
-
Phòng mẫu.
-
Phòng kỹ thuật.
-
Trung tâm R&D.
-
Công ty CAD/CAM.
-
Đơn vị đào tạo ngành may mặc.
Các vị trí phổ biến:
-
Pattern Maker.
-
Pattern Engineer.
-
Garment Technician.
-
Product Developer.
-
CAD Pattern Designer.
-
Marker Maker.
-
Technical Designer.
Kết luận
Thiết kế rập là một trong những kỹ năng quan trọng nhất của ngành may mặc. Dù bạn muốn trở thành Pattern Maker, Kỹ thuật viên ngành may, Nhà thiết kế thời trang hay phát triển thương hiệu riêng, việc hiểu và thành thạo thiết kế rập sẽ giúp bạn tạo ra những sản phẩm có form dáng đẹp, vừa vặn và đáp ứng yêu cầu sản xuất.
Trong bối cảnh ngành may mặc đang chuyển đổi số mạnh mẽ, việc kết hợp kiến thức thiết kế rập với các phần mềm CAD/CAM như Gerber AccuMark, StyleCAD, Optitex và các phần mềm mô phỏng 3D như CLO3D, Style3D sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh trong ngành thời trang hiện đại.
Bạn có thể tham khảo các khóa học tại đây: https://dinhduycuong.com.vn/khoa-hoc.htm